Yer Altındaki Tarih

Emre Seven yazdı





Samsunumuzun çağlar boyunca, insanoğlu tarafından yuva olarak tercih edilen bir yer oluşu, bendenizin bu köşeye en sık taşıdığı konulardan biridir.
Mert Irmağı kıyısında yaşadıkları düşünülen Samsun'un ilk yerleşimcileri Gaşkalardan bu yana, Hitit,Pers,Roma, Selçuklu, Osmanlı gibi büyük imparatorlukların hakimiyetinde kalmış olan şehrimiz, özellikle 19.yy'da, dünyada tütünün en önemli adreslerinden biri haline gelmiş ve  adeta uluslararası bir ticaret merkezi konumuna yükselmiştir.
Tarihi bu denli yoğun gelişmelere tanık olan şehrimiz doğal olarak bu birikimin izlerini taşımaktadır.Elbette, tarih boyunca geçirdiği savaşlar, yangınlar gibi büyük felaketlerin yanı sıra bilgisizlik ve ihmal sebebiyle bu birikimin çok azının günümüze kadar ulaşabilmiş olması da bir gerçektir.
Ancak bu tarihi zenginliğin adeta "görün bizi" dercesine sık sık hiç umulmayan yer ve zamanlarda ortaya çıktığına da şahitlik ediyoruz.Bunun en güzel örneklerinden biri 1995 yılında İlkadım Belediyesinin Cedit Mahallesi'nde yaptığı yol genişletme çalışması sırasında ortaya çıkan Amisos Hazineleri.Karun hazinelerinden sonra Türkiye'de bulunan en değerli hazine olan 64 parçalık Amisos Hazinelerinin tesadüfen keşfi Samsun'a yepyeni bir kapı açtı.
Sadece yerel bazda değil uluslararası alanda da oldukça ilgi çeken Amisos hazineleri ile ilgili yabancı akademisyenlerin yaptığı bir çok çalışma var.
Amisos dışında dünyanın ilgisini çeken ve maalesef ülkemizde ve şehrimizde çok fazla bilinmeyen tarihi değerlerden biri de Nerik antik şehri.Bugünkü Vezirköprü Oymaağaç mahallesi bölgesinde yer aldığı kesinleşen Nerik'in Hititlerin kutsal şehri olarak kabul ediliyor.
Bölgede 2005 yılından beri devam eden ve Prof. Dr. Rainer Czichon ve Prof.Dr Jörg Kliner tarafından yürütülen çalışmalar, milattan önce 16.yüzyıldan 12. yüzyıla kadar kullanılan bir mabet olan Nerik kentinin tüm ayrıntılarını bulmaya çalışıyor.Geçtiğimiz günlerde Gazetemiz Hedef Halk'ta yayınlanan bir habere göre, yine Vezirköprü ilçemizde yapılan doğalgaz çalışması ve temel kazılarında ortaya çıkan tarihi kalıntıların Roma dönemine ait olduğu belirlenince, kalıntıların yoğun olarak bulunduğu Cumhuriyet Mahallesi 3. derece sit alanı ilan edildi.
Samsun Müze Müdürlüğü tarafından çalışmalar başlatılan bölgede Roma dönemine ait bir antik kentin izlerini arıyor.
Belki de Şehrimiz Samsun'da daha bir çok tarihi zenginlik yer altından yer yüzüne çıkmayı bekliyor.Şairin "Bastığın yerleri toprak diyerek geçme, tanı" deyişi boşuna değil.
Aydın Günler Şehri Samsun!